Π.Σ.Τ. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΥΦΛΩΝ

Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι

Το 2025 αποτέλεσε για τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Τυφλών ένα έτος ουσιαστικών θεσμικών παρεμβάσεων και διεκδικήσεων, με συστηματική παρουσία προς όλα τα συναρμόδια Υπουργεία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση α΄ και β΄ βαθμού, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και συνεργασίες με άλλους φορείς.

Στο πρώτο εξάμηνο του έτους ολοκληρώθηκε η θητεία της απερχόμενης διοίκησης και τον Μάιο προχωρήσαμε στις αρχαιρεσίες  για την ανάδειξη νέας Διοίκησης, εκλογή αντιπροσώπων στην Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών και στην Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία. Από τη διαδικασία αυτή προέκυψε η νέα σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου και της Εξελεγκτικής Επιτροπής, η οποία ανέλαβε την ευθύνη να συνεχίσει το έργο του Συνδέσμου με ανανεωμένη δυναμική, υπευθυνότητα και προσήλωση στους στόχους του κινήματος των τυφλών.

Η νέα συγκρότηση του Διοικητικού Συμβουλίου και της Εξελεγκτικής Επιτροπής έχει ως εξής:

Διοικητικό συμβούλιο

• Πρόεδρος: Δημήτριος Σηφάκης
• Α΄ Αντιπρόεδρος: Αικατερίνη Λορέντζου
• Β΄ Αντιπρόεδρος: Σταυρούλα Κουστένη
• Γενική Γραμματέας: Θεοδώρα Φαρδέλα
• Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας: Ιωάννης Γκουτζαμάνης
• Ταμίας: Αλέξανδρος Μητροβγαίνης
• Αναπληρωτής Ταμίας: Κωνσταντίνος Ορλώφ
• Οργανωτικός Γραμματέας: Παναγιώτης Μαρκοστάμος
• Αναπληρωτής Οργανωτικός Γραμματέας: Νικόλαος Γιαλλούρης
• Μέλος: Ιωάννης-Παναγιώτης Μελέτσης
• Μέλος: Κυριαζής Ρουσακάκης

Εξελεγκτική Επιτροπή

• Πρόεδρος: Γεώργιος Καρακαϊδός
• Αντιπρόεδρος: Λουκία Κυριαζή
• Μέλος: Αντώνης Γεωργακόπουλος

Θεσμικές παρεμβάσεις και διεκδικήσεις

Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, για την προώθηση των θεσμικών διεκδικήσεων, ο Σύνδεσμος πραγματοποίησε στοχευμένες παρεμβάσεις προς τα αρμόδια Υπουργεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, παρουσιάζοντας συγκεκριμένες προτάσεις και ζητήματα που αφορούν την εργασία, την εκπαίδευση, την υγεία, την κοινωνική προστασία και την προσβασιμότητα, με στόχο τη βελτίωση της καθημερινότητας και της ισότιμης συμμετοχής των ατόμων με οπτική αναπηρία στην κοινωνία.

Ειδικότερα:

Προς το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, αναδείξαμε την ανάγκη αναμόρφωσης του πλαισίου απασχόλησης, την ενίσχυση της εργασιακής ένταξης των τυφλών, καθώς και την αποκατάσταση αδικιών σε συντάξεις, επιδόματα και εισφορές υγείας.

Προς το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, θέσαμε ζητήματα αύξησης των προνοιακών επιδομάτων, καθολικής εφαρμογής του θεσμού του προσωπικού βοηθού, αναμόρφωση του οργανισμού του ΚΕΑΤ, καθώς και ανάπτυξης δομών φροντίδας και προστασίας ευάλωτων ομάδων. Παράλληλα, υπογραμμίσαμε τη σημασία υλοποίησης προγράμματος εκπαίδευσης εκπαιδευτών κινητικότητας, προσανατολισμού και δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης, εξασφαλίζοντας τη δέσμευση του Υπουργείου για την έναρξή του εντός του 2026, με φορέα υλοποίησης το ΚΕΑΤ. Επιπλέον, αναδείξαμε την ανάγκη προώθησης στοχευμένων παρεμβάσεων στο πρόγραμμα «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον».Τέλος, πετύχαμε την θεσμοθέτηση της κάρτας αναπηρίας και κάναμε παρεμβάσεις για όλες τις αστοχίες που υπήρξαν κατά την έκδοσή της και οι οποίες σε ένα βαθμό έχουν αμβλυνθεί.

Προς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, υποβάλαμε προτάσεις για φορολογικές ελαφρύνσεις, προστασία της πρώτης κατοικίας, αύξηση του ακατάσχετου και γενικότερα μέτρα οικονομικής ανακούφισης των ατόμων με αναπηρία όρασης. Επισημάναμε, επίσης, το πάγιο ζήτημα που αφορά τα τεχνικά βοηθήματα, ζητώντας να διασφαλιστεί η δυνατότητα των φορέων να τα προμηθεύονται από το εξωτερικό με τελωνειακή ατέλεια.

Προς το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, αναδείξαμε την ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, με έμφαση στην επαρκή παροχή παράλληλης στήριξης, τη διασφάλιση προσβάσιμου εκπαιδευτικού υλικού και κατάλληλου εξοπλισμού, καθώς και την εκπαίδευση εξειδικευμένου προσωπικού. Παράλληλα, θέσαμε το ζήτημα της μη διαγραφής των τυφλών φοιτητών από τα μητρώα των Πανεπιστημίων σε περιπτώσεις υπέρβασης των προκαθορισμένων ετών σπουδών, την ανάγκη η διδασκαλία της γραφής Braille να πραγματοποιείται αποκλειστικά από πιστοποιημένους φορείς τυφλότητας με αντίστοιχη μοριοδότηση, ενώ όσον αφορά το ειδικό δημοτικό σχολείο Καλλιθέας, επισημάναμε τις έντονες ελλείψεις σε προσωπικό και προχωρήσαμε σε στοχευμένες παρεμβάσεις και πιέσεις για την άμεση στελέχωσή του. Η προσπάθεια αυτή απέδωσε, καθώς το σχολείο ενισχύθηκε με το απαραίτητο προσωπικό στις αρχές του έτους, σε συνέχεια της συνάντησής μας με την Υπουργό στις 23 Δεκεμβρίου.

Προς το Υπουργείο Υγείας, θέσαμε ως προτεραιότητα τη διασφάλιση της μηδενικής συμμετοχής στα πάσης φύσεως συνταγογραφούμενα φάρμακα όλων των κατηγοριών, τη δωρεάν παροχή τεχνικών βοηθημάτων, τη βελτίωση της προσβασιμότητας στις δομές υγείας, καθώς και την εξασφάλιση αξιοπρεπούς νοσηλείας με κάλυψη των αναγκών συνοδού. Παράλληλα, αναδείξαμε την ανάγκη στελέχωσης των γραφείων υποδοχής ασθενών με κατάλληλα εκπαιδευμένο νοσηλευτικό προσωπικό, ενώ επισημάναμε και τη σημασία της αναγραφής της ημερομηνίας λήξης των φαρμάκων στη γραφή Braille, προς ενίσχυση της αυτονομίας και της ασφάλειας των ατόμων με οπτική αναπηρία.

Προς το Υπουργείο Εσωτερικών, αναδείξαμε την ανάγκη ουσιαστικής εφαρμογής της νομοθεσίας στις προκηρύξεις του ΑΣΕΠ, την ενίσχυση των επαγγελματικών διεξόδων και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Παράλληλα, τονίσαμε τη σημασία εκπαίδευσης των δημοσίων υπαλλήλων σε γραφή Braille και τεχνικές συνοδείας, τη διασφάλιση της καθολικής προσβασιμότητας σε υποδομές, υπηρεσίες και διαδικασίες και την έκδοση σαφών οδηγιών για τη διευκόλυνση των τυφλών πολιτών στις συναλλαγές τους με τη δημόσια διοίκηση. Τέλος, υπογραμμίσαμε την ανάγκη ανάπτυξης υπηρεσιών φροντίδας στο σπίτι σε επίπεδο Δήμων και την καταγραφή των τυφλών πολιτών.

Προς το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, αναδείξαμε την ανάγκη βελτίωσης της προσβασιμότητας και ασφάλειας των ατόμων με οπτική αναπηρία στις δημόσιες μεταφορές. Ζητήσαμε τη συντήρηση και επέκταση του συστήματος αναγγελίας στάσεων, τη βελτίωση της εφαρμογής “OASA Telematics” και της φωνητικής αναγγελίας, καθώς και ηχητική ειδοποίηση για τα ηλεκτρικά λεωφορεία. Επισημάναμε την ετήσια επιδότηση καρτών ΟΑΣΑ με πλήρη προσβασιμότητα, τη δημιουργία γραφείων υποδοχής σε σταθμούς, τη δωρεάν διέλευση αναπηρικών οχημάτων από διόδια και τη διασφάλιση καθολικής προσβασιμότητας σε υποδομές, κτίρια και εξωτερικούς χώρους.

Προς το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, ζητήσαμε τη διασφάλιση πλήρους προσβασιμότητας των κτιρίων και εγκαταστάσεων, την τακτική εκπαίδευση των αστυνομικών και του προσωπικού ασφαλείας σε τεχνικές συνοδείας και σωστή επικοινωνία, καθώς και την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση όλων των στελεχών της ΕΛ.ΑΣ. για την προστασία και υποστήριξη των ατόμων με προβλήματα όρασης. Επιπλέον, υπογραμμίσαμε την ανάγκη ένταξης των νοσοκομείων των φυλακών στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, την επιτάχυνση των διαδικασιών ΚΕ.Π.Α. και τη μέριμνα για βασικά είδη πρώτης ανάγκης των κρατουμένων με αναπηρία.

Προς το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αναδείξαμε την επείγουσα ανάγκη διασφάλισης πλήρους ψηφιακής προσβασιμότητας όλων των ιστοσελίδων και εφαρμογών του δημόσιου τομέα για τα άτομα με αναπηρία όρασης. Τονίσαμε την ανάγκη άμεσης αξιολόγησης και διόρθωσης των υφιστάμενων προβλημάτων, την εφαρμογή διεθνών προτύπων προσβασιμότητας, την εκπαίδευση του προσωπικού και τη συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, ώστε να εξασφαλιστεί η ισότιμη και ανεμπόδιστη πρόσβαση όλων των πολιτών στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες.

Προς την τοπική αυτοδιοίκηση και την Περιφέρεια, απευθύναμε παρεμβάσεις στους Δήμους Αθηναίων, Καλλιθέας και Αμαρουσίου με στόχο την ενίσχυση της προσβασιμότητας και της κοινωνικής ένταξης των ατόμων με οπτική αναπηρία. Ζητήσαμε τη βελτίωση των δημοτικών υποδομών και πεζοδρομίων με οδηγούς όδευσης τυφλών και ράμπες ΑμεΑ, την τοποθέτηση ηχητικών σηματοδοτών, την ενίσχυση της Δημοτικής Αστυνομίας, την ανάπτυξη δομών κοινωνικής φροντίδας, τη δημιουργία γραφείων αναπηρίας και την απαλλαγή από δημοτικά τέλη για τυφλούς και φορείς. Προτείναμε επίσης την αξιοποίηση ιστορικών κτιρίων, όπως η Λασκαριδείος Στέγη, για δομές φροντίδας ηλικιωμένων τυφλών, τη συμβολική ονοματοδοσία δημόσιου χώρου προς τιμήν του Λουδοβίκου Μπράιγ και τη στήριξη ανάλογων δράσεων σε περιφερειακό επίπεδο για διασφάλιση προσβασιμότητας σε όλες τις περιοχές.

Προς τον τραπεζικό τομέα και τους χρηματοπιστωτικούς φορείς, προωθήσαμε την πρόσβαση σε φυσικά ταμεία για συναλλαγές ακόμη και μικρών ποσών, την προσαρμογή ΑΤΜ και ηλεκτρονικών συστημάτων σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, καθώς και την εκπαίδευση ειδικά καταρτισμένων εργαζόμενων για την αποτελεσματική υποστήριξη ατόμων με οπτική αναπηρία.

Προς το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών, επισημάναμε τη διαρκή ανάγκη για την αναμόρφωση του απαρχαιωμένου Οργανισμού και την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία τόσο της κεντρικής υπηρεσίας όσο και του παραρτήματος στη Θεσσαλονίκη, καθώς και του 1ου ΚΔΑΠμεΑ «Μπέττυ Λεωτσάκου». Τονίστηκε επίσης η ανάγκη κάλυψης κρίσιμων οργανικών θέσεων που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις και ανάγκες των τυφλών, προκειμένου το ΚΕΑΤ να παρέχει ολοκληρωμένες υπηρεσίες εκπαίδευσης, αποκατάστασης και φροντίδας.

Συνολικά, οι παρεμβάσεις του Συνδέσμου επιβεβαιώνουν ότι η διεκδίκηση των δικαιωμάτων των ατόμων με οπτική αναπηρία είναι διαρκής και αναγκαία. Με συνέπεια, θεσμική υπευθυνότητα και ενότητα, ο αγώνας συνεχίζεται για μια κοινωνία ισότιμη, προσβάσιμη και δίκαιη, όπου κάθε πολίτης μπορεί να συμμετέχει πλήρως, χωρίς περιορισμούς και με σεβασμό στην αξιοπρέπειά του.

Συνεργασίες, δράσεις και εκδηλώσεις

Στη διάρκεια του 2025, προωθήθηκαν πολυάριθμες συνεργασίες και δράσεις για την ενίσχυση της προσβασιμότητας και της κοινωνικής ένταξης των ατόμων με οπτική αναπηρία. Πρώτη σημαντική δράση αποτέλεσε η αγωνιστική κινητοποίηση στις 15 Οκτωβρίου 2025, Παγκόσμια Ημέρα Λευκού Μπαστουνιού.

Υπογράφηκε μνημόνιο συνεργασίας με το Iasis at Centro για δράσεις ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, έρευνας και καινοτόμων προγραμμάτων, ενώ πραγματοποιήθηκαν εκπαιδευτικές εκδηλώσεις, βιωματικές επισκέψεις σε σχολεία και μουσεία, και ημερίδες, όπως η παρουσίαση του έργου «C.A.R.E.» σε συνεργασία με τον Δήμο Καλλιθέας και τη SIGMA BUSINESS NETWORK. Παράλληλα, ο Σύνδεσμος συμμετέχει στο πρόγραμμα της ΙΝ-ΕΣΑμεΑ «ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ», συμβάλλοντας ενεργά στην προώθηση της ψηφιακής ένταξης και ενδυνάμωσης των ωφελούμενων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε δράσεις ευαισθητοποίησης και πρόληψης, με αφορμή τόσο τον ηρωικό ξεσηκωμό των τυφλών το 1976 όσο και σύγχρονες ανάγκες του χώρου. Στο πλαίσιο αυτό, κατατέθηκαν προτάσεις για τη βελτίωση της προσβασιμότητας στις υπηρεσίες της Hellenic Train, υλοποιήθηκαν εκπαιδευτικές επιδείξεις αυτοεξέτασης μαστών σε συνεργασία με τις μαίες του Κέντρου Υγείας Αγίων Αναργύρων, ενώ πραγματοποιήθηκε και πιλοτική δοκιμή καινοτόμου συσκευής υποβοήθησης σε συνεργασία με την εταιρεία VizionCrafft.

Επιπλέον, υλοποιήθηκε δωρεά λαμπτήρων από την Αναπτυξιακή Αθήνας Α.Ε. σε συνεργασία με την Εταιρεία Παροχής Αερίου Αττικής, ενώ η εταιρεία Νερό Θεονή προχώρησε σε δωρεά νερών με ειδική σήμανση Braille στο καπάκι, τα οποία διανεμήθηκαν σε όλες τις περιφερειακές ενώσεις. Τέλος, πραγματοποιήθηκαν δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης μέσω ερωτηματολογίων, συνηγοριών και συνεργασιών με φορείς και επιχειρήσεις.

Υπηρεσίες του Συνδέσμου και λειτουργία

Οι υπηρεσίες του Συνδέσμου λειτούργησαν απρόσκοπτα καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, με βασικό στόχο τη συνεχή και ουσιαστική εξυπηρέτηση των μελών. Η Κοινωνική Υπηρεσία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ξάνθη ανταποκρίθηκε καθημερινά σε αιτήματα, παρέχοντας υποστήριξη και συνοδείες σε ΚΕΠΑ και άλλες υπηρεσίες, ενώ σε συνεργασία με τη δράση «Διεκδικούμε Μαζί» της ΕΣΑμεΑ προσέφερε ενημέρωση και καθοδήγηση σε συναδέλφους σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, η Υπηρεσία Κινητικότητας, Προσανατολισμού και Δεξιοτήτων Καθημερινής Διαβίωσης συνέχισε τα μαθήματα σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, καθώς και τις παρεμβάσεις για τη βελτίωση της προσβασιμότητας στο αστικό περιβάλλον και τις συγκοινωνίες της Αττικής.

Η Βιβλιοθήκη του Συνδέσμου αριθμεί πλέον περίπου 11.500 τίτλους, με περισσότερα από 1.000 μέλη να αξιοποιούν ενεργά την ψηφιακή βιβλιοθήκη «ΟΜΗΡΟΣ». Επιπλέον, η Έκθεση Τεχνικών Βοηθημάτων εμπλουτίστηκε με νέα προϊόντα, καλύπτοντας ουσιαστικές ανάγκες των μελών. Καθοριστική υπήρξε και η συμβολή των Γραμματειών, που διασφαλίζουν την εύρυθμη λειτουργία του Συνδέσμου μέσω της καθημερινής οργάνωσης, ενημέρωσης και επικοινωνίας.

Ως Πρόεδρος, εκφράζω τις θερμές μου ευχαριστίες προς το Διοικητικό Συμβούλιο, την Εξελεγκτική Επιτροπή, την Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών και την ΕΣΑμεΑ για την άψογη συνεργασία, καθώς και προς όλους τους εργαζόμενους του Συνδέσμου πανελλαδικά για την αφοσίωση και την πολύτιμη συμβολή τους. Τέλος, ιδιαίτερη μνεία αξίζει στις Διοικούσες Επιτροπές των Περιφερειακών Ενώσεων, οι οποίες με συνέπεια, ενότητα και αγωνιστικότητα υλοποιούν σημαντικές δράσεις και παρεμβάσεις σε όλη τη χώρα προς όφελος των μελών μας.